het instorten van de steun van het publiek voor, of tenminste de berusting van het publiek in, de bezuinigingspolitiek die geëist wordt om de hoge schuldenlast terug te brengen - en van de steun voor de regeringen die deze politiek uitvoeren. Massale anti-bezuinigingsprotesten zijn een waarschuwing. Een andere waarschuwing is de groeiende steun voor neo-Nazi bewegingen zoals Golden Dawn, nu de op twee na grootste partij in Griekenland.
Het aan de macht komen van een regering die de status quo verwerpt, zou de crisis onmiddellijk weer doen ontvlammen. Een Griekse regering die de condities van het IMF en de ECB zonder meer zou verwerpen, zou onmiddellijk door de ECB van steun worden afgesneden en zou gedwongen worden om de euro te verlaten. Een Spaanse regering die hetzelfde zou doen, zou alle vooruitzicht verliezen op steun van het OMT programma van de ECB en de markten zouden onmiddellijk toeslaan.
Sommigen zullen daar tegenin brengen dat ijselijke waarschuwingen voor een politieke reactie overdreven zijn. Tot nu toe heeft geen enkel land een regering gekozen die de status quo verwerpt. Zelfs in Griekenland, waar de toestand het ergst is, is Golden Dawn nog in de minderheid. Het antwoord hierop is helaas: "Wacht maar af". Bedenk maar dat er bijna vier jaren over heen gingen tussen het begin van de Grote Depressie in Duitsland en het aan de macht komen van de Nazi's.
Europa heeft een groeistrategie nodig om deze politieke geest weer in de fles te krijgen. Het heeft een beleid nodig dat de belofte in zich draagt van afnemende werkloosheid en betere tijden. Het steeds maar uitblijven van dat beleid is de ernstigste bedreiging voor de euro. Als dat niet verandert, dan zullen de markten zich vroeger of later van dat risico bewust worden - misschien met een schok.Ja, hoe komen foute leiders aan de macht? Een belangrijk deel van het antwoord op die vraag is: door de economische omstandigheden van hoge werkloosheid, onzekerheid en uitzichtloosheid. Precies het soort omstandigheden die de Europese politieke en economische elite nu al jaren, willens en wetens, in stand houden. Huiveringwekkend.
Europe’s Populists at the Gate by Barry Eichengreen - Project Syndicate
