Mario Draghi Makes a Start at Europe’s Central Bank - NYTimes.com

"He may have to play that role (of lender of last resort) sooner than he thinks if Europe is to bring its escalating crisis under control."

Mario Draghi Makes a Start at Europe’s Central Bank - NYTimes.com:

'via Blog this'

The people are rising

"The people are rising". Wordt 2012 een jaar als 1968 en 1989?

Robert Reich (Washington Pre-Occupied):

'via Blog this'

Het menselijke temperament: verlegenheid

Onderzoek van Michael Tomasello en anderen wijst er op dat een voor sociaal gedrag belangrijk verschil tussen mensen en chimpansees er in gelegen is dat mensen een kalmer temperament hebben. Chimpansees zijn minder goed dan mensen in staat om hun neiging tot statuscompetitiegedrag te onderdrukken. Dat is een cruciaal verschil, omdat het menselijk vermogen tot onderdrukking van die neiging de mogelijkheid opent voor gezamenlijke activiteiten en coöperatieve communicatie.

Een aspect van dat temperament is de dimensie van verlegenheid-stoutmoedigheid. In een sociale omgeving waarin statuscompetitie overheerst, is het zaak om stoutmoedig te zijn en dus om dat soort gedrag snel aan te leren als je opgroeit. Andersom: in een sociale omgeving met veel gemeenschapsgedrag, kun je je veroorloven om verlegen en voorzichtig te zijn.

Tomassello en mede-onderzoekers hebben nu onderzocht of twee en een half-jarige (mensen-)kinderen op deze dimensie verschillen van chimpansees, orang-oetans en bonobo's. Ze deden dat door te kijken hoe ze reageerden op voor hen nieuwe objecten en onbekende personen. Het blijkt dan dat kinderen veel meer vermijdend en dus verlegen reageren dan chimpansees, orang-oetans en bonobo's. Het ging steeds om vrij jonge apen die aan mensen gewend waren.

Een mogelijke interpretatie daar van is dat kinderen in het geval van nieuwe ervaringen meer geneigd zijn om geruststelling te zoeken bij ouders en anderen uit hun nabije omgeving. Die meer afwachtende en observerende houding maakt hen meer ontvankelijk voor het leren van het gedrag van anderen en van de instructies door die anderen. Kortom: die verlegenheid is misschien een voorwaarde voor het menselijk vermogen om cultuur tot stand te brengen en door te geven. Zo verkeerd is het misschien niet om verlegen te zijn.

Opvallend was dat de kinderen nog het meest leken op de bonobo's. En het is bekend dat bonobo's veel minder aan statuscompetitie doen dan chimpansees en orang oetans. Waarschijnlijk lijken klauwaapjes nog meer op kinderen.

Update. Zie van Tomaselo ook dit leerzame hoofdstuk over menselijke cultuur in evolutionair perspectief. Het verschijnt dit jaar in M. Gelfand (Ed.). Advances in Culture and Psychology. Oxford University Press

Arnoud Boot: één boodschap tegelijk en eerst moet kiezer spreken

In vervolg op dit bericht, mailde Arnoud Boot mij dat hij in de Volkskrant maar één boodschap wilde afgeven, namelijk dat het IMF het moet overnemen. Daarom liet hij de vraag in het midden of de ECB wel of niet de functie van lender of last resort moet hebben. Hij schrijft ook dat als Paul de Grauwe gelijk heeft met zijn vrees dat de wereld vergaat door de falende politici, dat het dan inderdaad beter is om de ECB maximaal in te zetten. (Of hij het met Paul de Grauwe eens is? Ik vermoed niet helemaal.) Verder vindt hij dat een fiscale unie, met die uitbreiding van het mandaat van de ECB, en een grotere controle op landen pas kan na dat de kiezer heeft gesproken.

Met dat laatste kun je alleen maar instemmen. Hoewel: regeringen moeten in crisissituaties soms besluiten nemen waar de kiezers pas achteraf over kunnen oordelen.

En ik denk dat die kiezers wel heel goed en grondig en helder moeten worden voorgelicht en dat deskundigen zoals Arnoud Boot daarin een rol moeten vervullen.

De eurocrisis: een actuele passage uit 2006

Via dit paper van Boot en Marinc uit 2008 kwam ik terecht op dit IMF-paper uit 2006 van Schinasi en Teixeira.  Daarin wordt vooruit gekeken naar een mogelijke toekomstige situatie van een bankencrisis waarin emergency liquidity assistance nodig is. Als ik het goed begrijp is dat een situatie die lijkt op de huidige. De auteurs komen tot de conclusie dat de omstandigheid dat de lender of last resort functie bij de nationale banken berust, en dus niet bij de Europese Centrale Bank, grote coördinatieproblemen met zich zou meebrengen. En ze eindigen met twee opties: (1) doorgaan met die grote coördinatieproblemen, of (2) centralisering, dus de lender of last resort functie bij de ECB onderbrengen. Citaat:

This option might emerge if coordination issues are not adequately resolved. As noted before, given the decentralized banking supervision and financial market surveillance, it may prove difficult to work out responsibilities on an ad-hoc basis in the midst of a crisis.

 Dat was in 2006. Ik vind dat wel een heel actuele passage.
Update. Zie nu ook het bericht "De eurocrisis was voorspeld".

Gewelddadige videogames spelen verhoogt agressiviteit (nieuw onderzoek)

Er is nieuw onderzoek dat eerdere resultaten bevestigt dat het spelen van gewelddadige videogames agressief gedrag bevordert. De onderzoekers volgden Canadese scholieren gedurende vier jaar, waardoor ze het socialisatie-effect (spelen van gewelddadige videogames maakt agressiever) en het selectie-effect (agressieve scholieren spelen meer gewelddadige videogames) uit elkaar konden halen. Voor de hypothese van het socialisatie-effect werden wel en voor de hypothese van het selectie-effect werden geen aanwijzingen gevonden. Het spelen van niet-gewelddadige videogames maakte niet agressiever. Agressie werd gemeten door zelf-rapportage (bijvoorbeeld slaan, schoppen, duwen).

Het onderzoek kan niet iets zeggen over de vraag of het nu echt het geweld is dat de agressie veroorzaakt of het (status)competitie-element dat in de meeste videogames aanwezig is. Ander onderzoek wijst er op dat het vooral het competitie-element is, zoals in dit bericht vermeld.

Update. Zie nu vooral ook: Niet het geweld, maar de competitie, in video games maakt adolescenten agressief

Dit blog bewondert Paul Krugman

Er is geen ontkennen meer aan: dit blog bewondert Paul Krugman! Kijk de video.

Me Me Me - NYTimes.com:

'via Blog this'

Wetenschappelijke fraude: een individueel of collectief fenomeen?

Ik kan in dit blog niet vermijden om in te gaan op de fraude die de sociaal-psycholoog Diederik Stapel heeft gepleegd en die hij ook zelf heeft toegegeven. Ik doe dat met terughoudendheid, want ik ken hem van enkele ontmoetingen. Te oppervlakkig om daar veel inzicht aan te ontlenen. En als het minder oppervlakkig was geweest, dan zou ik er voor terugschrikken om het persoonlijke publiek te maken. Dus ik baseer me voor dit bericht geheel op wat de Volkskrant van 1 november over de affaire meldde.

Eerder kenschetste ik pro-sociaal gedrag als altijd een collectieve prestatie. En asociaal gedrag dus als een collectieve misdraging. Mensen hebben nu eenmaal niet een volledig autonoom moreel kompas. En worden dus beïnvloed door wat ze anderen om hen heen zien doen, door wat ze daaruit op maken over wat normaal en geaccepteerd is en over wat dan weliswaar niet door de beugel kan, maar toch eigenlijk ook weer niet een heel ernstig vergrijp is. Door dat sociale proces kunnen verschillende culturen ontstaan, ook culturen met een zekere tolerantie voor misdragingen. Je denkt dan bijvoorbeeld aan de cultuur die kennelijk bestond (bestaat?) in de Nederlandse bouwsector. (Om maar even over de financiële sector te zwijgen.) Bestaat die cultuur ook in de wereld van het sociaalpsychologisch onderzoek?

Ik kan dat zelf niet goed beoordelen. Van de wereld van het sociologisch onderzoek, voorzover ik die ken(de), weet ik dat onderzoekers verplicht zijn om hun databestanden voor collega-onderzoekers toegankelijk te maken. In lijn daarmee bestaat er voor de alfa- en gammawetenschappen het DANS (Data Archiving and Networked Services). En het lijkt mij dat alleen al het bestaan van de eis dat je je data laat archiveren, je attendeert op het belang van controleerbaarheid. En attendeert op de vanzelfsprekendheid dat die data dan ook "echt" moeten zijn. Naar aanleiding van de affaire-Stapel wijst de website van DANS daarom ook nog eens op het belang van die data-archivering.

Nu had ik al wel eens gehoord dat er in de wereld van de sociaal-psychologen niet veel aan data-archivering wordt gedaan. En de Commissie-Levelt, die de affaire onderzoekt, meldt in zijn tussenrapport dat data-archivering niet in Stapels woordenboek stond. Maar hij is daarin waarschijnlijk niet uniek. Levelt meldt dan ook, via de Volkskrant:

"Uiteindelijk heeft de wetenschap laten zien zelfreinigend te zijn, maar dat heeft veel te lang geduurd", zegt Levelt. Hij constateert dat de cultuur onder sociaal-psychologen de fouten van Stapel mogelijk heeft gemaakt. "Die is te zeer gericht op snel scoren met mediagenieke onderwerpen. Bovendien heeft iedereen zijn eigen winkeltje, in plaats van een gezamenlijke verantwoordelijkheid."

 Er zijn dus tenminste twee culturen mogelijk, die van elk het eigen winkeltje en die van de gezamenlijke verantwoordelijkheid. De kunst is dus om die eerste cultuur te vermijden en die tweede te bevorderen. En het blijkt, onder meer uit sociaalpsychologisch onderzoek(!), dat het daarbij helpt om mensen er aan te herinneren in wat voor cultuur ze opereren of geacht worden te opereren. En dan is zo'n eis van data-archivering een goede herinnering. Een soort duwtje of nudge in de goede richting. De Commissie-Levelt beveelt daarom ook aan om die archiveringsregel vast te leggen. En ze beveelt aan om een gedragscode in te voeren, ook een duwtje in de rug.

Apocalyptisch en onwerkelijk

Paul Krugman over de eurocrisis: Apocalyptisch en onwerkelijk...

Eurodämmerung - NYTimes.com:

'via Blog this'

Boot houdt de boot af

Flauwe woordspeling, maar het is wel zo. Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam, heeft vandaag een stuk in de Volkskrant over de eurocrisis. Opvallend is deze raadselachtige passage:

En wie denkt dat de ECB door het onbeperkt opkopen van staatsschulden de zaak in de hand kan houden, is naïef. Conflicten over de wenselijkheid van de ECB als een soort lender of last resort voor overheden zullen de eurolanden uiteendrijven en verdere conflicten veroorzaken.

Met de eerste zin kun je het gemakkelijk eens zijn. Het (met expliciet uitgesproken tegenzin) opkopen van staatsschulden door de ECB stelt de beleggers niet gerust. En is dus geen substituut voor een rol van de ECB als lender of last resort, een rol die volgens Krugman, DeLong en De Grauwe nu eenmaal onvermijdelijk verbonden is met een centrale bank.

Maar in die tweede zin loopt Boot met een grote boog om de hete brij heen (om maar even van beeldspraak te wisselen). In plaats van zelf in te gaan op de wenselijkheid van die rol van lender of last resort, vindt hij het een nadeel van het huidige beleid dat het conflicten over die wenselijkheid veroorzaakt. Moet de hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten, als hij dan toch een stuk in de krant wil hebben, niet op die heikele kwestie ingaan? Heeft hij daar zelf geen goed onderbouwde mening over? Wat hij nu zegt, komt neer op het tot een nadeel verklaren van het blijven doen van A, terwijl misschien B beter is, dat het conflict tussen deze beide alternatieven blijft bestaan.

Populair gezegd: zo lust ik er nog wel een!

Update. Arnoud Boot reageert op een versie van dit bericht die ik naar de Volkskrant had gestuurd. Hij verwijst naar publicaties op zijn website en schrijft dat ik daar op mijn wenken bediend wordt. Ik heb gekeken naar dit paper uit 2008 en daaruit blijkt dat hij gelijk heeft. Ik citeer uit de conclusies (LOLR staat voor lender of last resort):

The centralization of LOLR and crisis management responsibilities is an important issue. We favor a more explicit and formal responsibility of the ECB over the LOLR function; national central banks would then get a more operational role. As with the centralization of supervisory and regulatory responsibilities in Europe, the political feasibility of a centralized LOLR responsibility remains an issue to be dealt with. We alluded to this earlier. This is also related to the issue of fiscal authority as discussed in subsection 3.3. Burden sharing arrangements are needed. The EU Treaty however does allow for a heavier role of the ECB in LOLR operations, so the true issue might be to get agreement within the decision making body at the ECB (the European System of Central Banks, ESCB).

Maar waarom dan zo'n vage passage in dat stuk in de Volkskrant?  Ik ben, nogmaals, geen deskundige, maar mij lijkt het nu erg urgent om luid en duidelijk voor (het uitoefenen van) die lender of last resort bevoegdheid van de ECB te pleiten.