Sinn laat weer van zich horen: euro is niet een gewone munt - Peter Dorman

Eerder schreef ik over de econoom Hans-Werner Sinn, die waarschijnlijk veel invloed heeft op het Duitse beleid ten aanzien van de eurocrisis, waardoor die crisis vele malen langer duurt en heviger is dan nodig zou zijn. Er zijn nu, eindelijk, aanwijzingen dat die invloed tanende is.

Sinn is (of was?) een gevierd, "bekwaam", econoom in Duitsland. Maar Dean Baker wees er al op dat Sinn niet wil dat Duitsland nog meer geld in de lekkende emmer van Griekenland wil storten, maar tegelijk ook niets wil doen om de gaten in die emmer te dichten. Als Duitsland de raad van Sinn zou blijven opvolgen, dan zou het land volgens Baker zakken voor het vak Inleiding Economie. Zie dit bericht.

Ook sloeg Sinn de plank volledig mis met zijn vergelijking dat Duitsland Griekenland al met vele malen meer geld zou hebben geholpen dan dat Duitsland na de Tweede Wereldoorlog aan Marshall-hulp ontving. Zie dit bericht.

En uit het manifest dat hij met (veel!) andere, boze economen uitbracht, bleek dat zijn "analyse" van de eurocrisis uit niet veel meer bestaat dan dat je "de probleemlanden" moet wantrouwen. Zie dit bericht.

Nu heeft Sinn weer van zich laten horen. En wat blijkt daaruit? Peter Dorman vestigt er de aandacht op. Zie de link onderaan dit bericht. Het blijkt dat de euro volgens Sinn nooit als gewoon geld bedoeld is is geweest. Alleen als een ruilmiddel, maar niet ook, zoals alle andere munten in de wereld, als activa of bezittingen. Peter Dorman vraagt zich af hoe dat mogelijk zou kunnen zijn. Is dit nog wel te rijmen met elementaire economie, vraagt hij zich af.

Ik deel zijn verbazing. Maar ik vraag me ook af in hoeverre deze buitenissige visie op de euro als geld ook niet ten grondslag heeft gelegen aan het beperkte mandaat dat de Europese Centrale Bank meekreeg bij de introductie van de euro. Was het misschien inderdaad in die tijd de bedoeling van de Duitsers dat de euro nooit een gewone munt moest worden?

EconoSpeak: Sinnlos: One of the more painful spillovers from the Eurozone crisis is that, from time to time, I have to try to make sense of the writings of Hans...

Over de voordelen van het niet als een econoom denken - Peter Dorman

Peter Dorman, die druk is met het schrijven van een rapport over kinderarbeid voor de ILO (International Labor Organization), legt uit hoe een econoom denkt over toelagen aan gezinnen met kinderen die uitgekeerd worden onder de voorwaarde dat die kinderen naar school gaan of medische checkups krijgen. Een econoom zou die voorwaarde afwijzen, want een gewone overdracht van geld zou het nut van die gezinnen meer vergroten. Immers: hoe meer keuzevrijheid, hoe beter. Zie de link onderaan dit bericht.

Maar als je geen econoom bent, dan weet je dat nutsmaximalisering een wel heel gebrekkige weergave is van hoe mensen handelen. Het meeste gedrag is normgeleid. En die uitkering onder voorwaarden is een interventie die bedoeld is om normen over opleiding en gezondheidszorg te beïnvloeden. En beïnvloeding van normen, dat doe je als overheid onvermijdelijk. En het is dus belangrijk om het in de goede richting te doen.

Deze dingen zijn veel, veel gemakkelijker te begrijpen als je niet "als een econoom denkt".

EconoSpeak: The Reflexive Libertarianism of Mainstream Economi...: I haven’t been blogging at all in the last few weeks, and I shouldn’t be now, because I am racing deadlines to complete work on a forthcomi...

Bezuinigers gevangen in de beeldspraak van de broekriem - Robert Shiller

Ook Robert Shiller buigt zich over de vraag hoe de bezuinigingszeepbel kon ontstaan en zich kan handhaven, zij het met steeds meer moeite. Zie de link onderaan dit bericht. Zeker als het gaat om het publieke domein, wordt ons denken sterk gestuurd door metaforen. Bij onvolledige informatie kunnen we in ons denken in de ban raken van beeldspraak die suggereert dat we de kennis die we wel hebben eenvoudig kunnen overhevelen naar een minder bekend gebied. En zo kan de illusie ontstaan dat we middels een metafoor tot een geïnformeerd oordeel zijn gekomen.

In het geval van de bezuinigingszeepbel gaat het om de metafoor van het huishouden dat de broekriem moet aantrekken als het teveel geld heeft uitgegeven. En die metafoor is krachtig, want hij sluit aan bij de sterke morele intuïties van verantwoordelijk gedrag. Maar die intuïtie verwerven we in het domein van de persoonlijke relaties, waarover we als regel veel beter geïnformeerd zijn dan over het publieke domein. Dan ligt de fout op de loer dat we hem onvoldoende geïnformeerd toepassen op de publieke domein. Zie ook nog eens dit bericht.

De aanhangers van het bezuinigen als oplossing van de economische crisis gebruiken graag de metafoor van het huishouden dat de broekriem moet aanhalen als richtlijn voor wat de overheid moet doen. Wat moreel goed voelt, moet ook wel het juiste overheidsbeleid zijn. Iemand die daaraan twijfelt, moet wel haast immoreel of onverantwoordelijk zijn. Vandaar dat de bezuinigers ("austerians") in Nederland graag van zichzelf en van elkaar zeggen dat ze "hun verantwoordelijkheid nemen", daarmee implicerend dat hun tegenstanders onverantwoordelijk handelen. En vandaar dat Premier Cameron het "gevaarlijke stemmen" noemt die oproepen om het bezuinigingspad te verlaten. Zie hier (vierde alinea) en zie Paul Krugman daarover (hier). En Simon Wren-Lewis.

Zakelijke discussies worden lastig als zulke onjuiste metaforen in het spel zijn gebracht. Paul Krugman en anderen laten steeds maar zien dat de bezuinigers het feitelijk bij het verkeerde eind hebben. Maar het lijkt weinig uit te halen, omdat de bezuinigers er alleen maar de kracht van de metafoor tegenover hoeven te stellen om, althans in eigen ogen en die van hun aanhangers, hun gelijk te bevestigen.

Ook Shiller geeft nog weer eens de goede zakelijke argumenten voor een stimuleringsbeleid, in plaats van bezuinigen, in een tijd van oplopende werkloosheid waarin de private consumptie is ingestort. En hij noemt maar weer eens de paradox van de zuinigheid:

wat verstandig is voor het huishouden is niet verstandig voor de maatschappij als geheel. Dit idee, soms de paradox van de zuinigheid genoemd, is dat als we allemaal tegelijk de broekriem aanhalen, de economie zo verzwakt wordt dat we uiteindelijk minder kunnen besparen, en integendeel allemaal slechter af zijn. Als dat gebeurt, dan is er collectieve actie - overheidsstimulering - nodig.

Als al die zakelijke argumentatie onvoldoende helpt, moeten we dan niet een tegengestelde metafoor bedenken die net zo krachtig is? Shiller stelt de metafoor van de "winter op de boerderij" voor. Als de winter invalt is er op de familieboerderij niet voldoende werk. Moeten de gezinsleden dan maar de hele winter niets doen (werkloos zijn)? Of is het niet beter om de winter te gebruiken voor langere termijn-projecten, zoals het repareren van de schuur, het graven van een bron of het bouwen van een afrastering?

Zit wat in, zou ik zeggen.

Maar Peter Dorman is er niet helemaal tevreden mee. Want die winter suggereert dat het probleem iets is wat van buiten komt, terwijl de economische winter nu juist zelf is gecreëerd. Hij stelt daarom het volgende voor (mijn vertaling):

er is een land ver hier vandaan met maar twee boeren en hun gezinnen. De een verbouwt tarwe en de ander houdt koeien voor de melk. Elk produceert voor zichzelf en verkoopt wat overblijft aan de andere boer. Op een dag besluit de melkveehouder om een koolhydraatarm dieet te gaan volgen en de aankoop van tarwe door het gezin terug te brengen. Het inkomen van de bouwboer daalt en het gezin houdt een spoedvergadering om uit te vinden wat hier aan toe doen. "Ons inkomen is gedaald," zegt de bouwboer, "en we hebben geen ander alternatief dan de broekriem aan te halen. Dit betekent dat we minder melk kunnen aanschaffen." En zo geschiedt. Maar dan daalt ook het inkomen van de melkveehouder en zij houden ook een vergadering, met als resultaat dat ze nog minder tarwe gaan kopen. En zo gaat het door, heen en weer, totdat beide gezinnen helemaal geen inkomen meer hebben en iedereen op een houtje moet bijten.

Een eenvoudige en krachtige metafoor, lijkt me. Om er het land mee in te gaan. Net zo als je soms intimidatie met intimidatie moet bestrijden, moet je soms ook een verkeerde metafoor onschadelijk maken door een goede.

How National Belt-Tightening Goes Awry - Economic View - NYTimes.com:

'via Blog this'

Morele oordelen in het publieke domein

Peter Dorman reageert op Tyler Cowen die de morele superioriteit van de Duitse regering (min of meer) verdedigde. Ik denk dat hij gelijk heeft dat het morele oordeel van de Duitse regering over het beleid van de "club med"-landen te eenvoudig is, in de zin van niet goed genoeg geïnformeerd.

Dat de discussie plaats vindt, wijst er op dat morele oordelen over spelers in het publieke domein veel meer geïnformeerdheid behoeven dan doorgaans nodig is in het persoonlijke domein. Dat laat zien dat ons vermogen tot moreel oordelen berust op morele intuïties die ontstaan tijdens het opgroeien in een persoonlijk domein (dat van het sociale netwerk van gezin, familie, vrienden). Daarmee is niet gegarandeerd dat dat vermogen even gemakkelijk tot goede oordelen komt in het publieke domein. Zie ook alle berichten met het label morele intuïties in de lijst met labels.

EconoSpeak: I Hope “The Moral Superiority of the Germans” Isn’t Translated Into German:

'via Blog this'